اثرات داروهای کلسترول CETPi  ممکن است به واریته‌های ژنتیکی وابسته باشد

30 اوت 2017- در یک مطالعه‌ی جدید که در کنگره‌ی جامعه‌ی قلب اروپا ارائه گردید، محققان به ارزیابی اثربخشی گروهی از داروهای پایین آورنده‌ی چربی بنام cholesteryl ester transfer protein inhibitorsیا CETPisپرداخته و دریافتند که اثربخشی این داروها ممکن است به واریته‌های ژنتیکی مربوط باشد.

CETPisداروهایی هستند که برای پیشگیری از عدم تعادل کلسترول و ایجاد پلاک‌های آترواسکروتیک (رسوبات چربی) در شریانهای افرادی که در معرض خطر بالایی برای بیماریهای قلبی عروقی (CVD) هستند، مانند افراد مبتلا به دیابت نوع 2 ، تجویز می‌شود.

 این داروها با مهار پروتئین CETPعمل می‌کنند، CETPنقش اساسی در انتقال استرهای کلسترول یا لیپیدهای تغذیه‌ای  بین مولکولهایی بنام لیپوپروتئین (حامل کلسترول درخون) بازی می کند.

دو نوع لیپوپروتئین مختلف وجود دارد: لیپوپروتئین‌هایی با چگالی کم(LDL) که آتروژنیک هستند و آترواسکلروز را تقویت می‌کنند و نوع خوب لیپوپروتئین که لیپوپروتئین با چگالی بالا یا HDLاست.

پروتئین CETP موجب انتقال لیپیدهای تغذیه‌ای از HDLها به LDLها می‌شود. در مقابل کمبود پروتئین CETP بوسیله‌ی استفاده از داروهای CETPis(مهارکننده‌های CETP) منجر به افزایش مقدار HDL و کاهش مقدار LDLمی‌گردد.

اما آزمایش برخی از داروهای CETPisدر فاز دوم و سوم تحقیقات بالینی نتایج متفاوتی را نشان داده است، برای مثال CETPi Dalcetrapibموجب افزایش HDLمی‌گردد اما LDLرا کاهش نمی‌دهد.

 اخیراً محققان در آخرین نشست کنگره‌ی قلب اروپا اعلام کردند CETPisبه اندازه‌ی استاتین‌ها در کاهش کلسترول موثر نیستند، زیرا این داروها ظرفیت پایین‌تری برای کاهش میزان LDLنسبت به استاتین‌ها دارند. با این حال، این بحث وجود دارد که آیا کاهش LDLبه هر وسیله ایی به منظور کاهش خطر CVD، موثراست؟ یا بستگی به نحوه‌ی کاهش کلسترول LDLدارد؟

 نتایج یکی از جدیدترین مطالعات بر روی CETP بنام تحقیق ACCELERATE، نشان داد که علیرغم کاهش کلسترول به میزان 39 درصد، CETPi Dalcetrapib قادر به کاهش خطر مرگ ‌ومیر ناشی ازCVD، انفارکتوس میوکارد یا سکته‌ی مغزی نیست.

 داده‌های جدیدی که در مجله‌ی JAMA منتشر شده است، نشان می‌دهد که عملکرد CETPisممکن است به واریته‌های ژنتیکی بستگی داشته باشد، محققان صدها هزار نفر را از 48 مطالعه‌ی مختلف برای این موضوع آزمایش کردند.

آنها دریافتند که واریته‌های ژنتیکی که اثر داروهای CETPis را تقلید می‌کنند، با کلسترول HDL بالاتر، کلسترول LDL پایین‌تر، apoB پایین‌تر(یکی از اجزاء لیپوپروتئین‌ها که در آترواسکلروز نقش دارد) و خطر کمتر برای ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی ارتباط دارند.

دومین یافته‌ی شگفت انگیز تحقیق اخیر این بود که سایر واریته‌ها با اثرات غیر وابسته بر کلسترول LDL و apoB با خطر پایین‌تری از CVDهمراه هستند، که بیشتر با تغییر درapoBنسبت به تغییر در کلسترول LDLمتناسب می‌باشد.

 درمجموع، به مطالعات بیشتری برای تایید این یافته‌ها نیاز است، اما  یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که شاید باید بر مقدار apoB و واریته‌های ژنی، برای اثرگذاری بر خطر CVD تمرکز کرد. این موضوع توضیحی بر عدم تأثیر برخی از داروهای CETPi در کاهش خطر CVD، علیرغم کاهش قابل توجه مقدارLDL، است.

منبع:

www.diabetes.co.uk/news/2017/aug/effects-of-cetpi-cholesterol-drugs-may-depend-on-genetic-variants-99564972.html